Boogie Nights

Filmgeschiedenis vertelt het verhaal van films die constant verder bouwen op elkaar. Als één hedendaagse regisseur dat weet, is het wel Paul Thomas Anderson, PTA voor professionele doeleinden. In PTA & HIS MASTERS kijken we naar de officieuze filmische voorouders van Paul Thomas Anderson. We plaatsen de regisseur – een van de grootste Amerikaanse regisseurs van zijn generatie – naast de invloeden die hij ongegeneerd citeert in zijn werk. In PTA & HIS MASTERS linken we BOOGIE NIGHTS aan Martin Scorseses GOODFELLAS.

PTA brak dan wel door met zijn eerste film HARD EIGHT, het was opvolger BOOGIE NIGHTS die hem echt op de kaart zette als één van de grootste talenten die in de mid-90s aan hun filmcarrière begonnen. BOOGIE NIGHTS is het resultaat van PTA’s fascinatie met pornofilms uit de gloriejaren 70 en hun opmerkelijke verval in de 80s. De film volgt het intussen iconisch geworden hoofdpersonage Eddie Adams (doorbraakrol van Mark Wahlberg) en zijn opkomst en neergang in de porno-industrie van de late jaren 70. Na zijn ontdekking door pornoregisseur Jack Horner (Burt Reynolds), komt de jonge Eddie in een bacchanaal terecht van decadentie met bergen drugs, seks en Russische Roulette.

Eddie wordt ontdekt in een restaurant waar hij als afwasser werkt. Onder het pseudonym Dirk Diggler stijgt hij al snel naar de top van de industrie en wordt warm omarmd door zijn nieuwe surrogaatfamilie, gespeeld door John C. Reilly, Heather Graham, Don Cheadle, Julianne Moore, Philip Seymour Hoffman en William H. Macy. Maar succes verandert stilaan in verslaving, prostitutie en criminaliteit en Dirk ontdekt dat roem vergankelijk is. PTA scherpt al van bij het begin van zijn carrière zijn gave aan om menselijke wreedheid vast te leggen met een empathische lens. Zijn personages hebben hun gebreken, maar zijn nooit hopeloos. Ondanks het bij wijlen melancholische verhaal, bruist BOOGIE NIGHTS van leven.

In de film zitten knipogen naar PTA’s invloeden, waaronder Martin Scorsese. Dat begint al bij de introductiescène. Zowel PTA als voorganger Scorsese staan bekend om hun indrukwekkende filmopeningen. In PTA & HIS MASTERS plaatsen we GOODFELLAS naast BOOGIE NIGHTS. Van de plaatsnaam en jaartal op het beeld, freeze frame op Ray Liotta die in voice-over de iconische woorden spreekt: “As far as I can remember, I’ve always wanted to be a gangster.” Dan weet je: dit wordt een wilde rit!

Zowel Scorsese als PTA zijn sterk in het emuleren van een tijdperk: van de East New York maffiawereld in GOODFELLAS tot het discotijdperk in San Fernando Valley in BOOGIE NIGHTS. In die laatste film ruimt de neontitel plaats voor een long take kraanshot in de openingssequentie op de tonen van The Best of My Love van The Emotions. Het gebruik van populaire muziek uit het tijdperk dat hij verbeeldt, is opnieuw een knipoog naar Scorsese. Aan de hand van dutch rolls en tilt downs komen we bij de plaatsnaam en jaartal en via een Steadicam tracking shot gaan we een club binnen waar Jack voor het eerst Eddie ziet. Met een close-up op Eddies gezicht zien we voor het eerst de grote ster in wording. De historische decors zijn tot in de puntjes verzorgd en dragen hetzelfde belang uit voor retrostijl en historische accuraatheid als de New Hollywood regisseurs, zoals Scorsese. Het overtuigend verbeelden van een specifieke Amerikaanse subcultuur is enorm belangrijk voor beide regisseurs.

PTA leent Scroseses dynamische regiestijl. Van Steadicam shots tot Scorseses kenmerkende dolly-ins, mobiele camera en tracking shots. We volgen hun personages letterlijk en figuurlijk op de voet. Het tracking shot in BOOGIE NIGHTS door het nieuwe huis van Dirk Diggler knipt en plakt de Copacabana-scène uit GOODFELLAS. Ook het narratief van beide films is vergelijkbaar: de focus op een jonge protagonist die een afgeschermde wereld binnentreedt en na een vlucht naar de top met de keerzijde te maken krijgt.

PTA en Scorsese delen een diep wederzijds respect voor elkaar. “Whatever (Scorsese) did for us, for me, for my generation, who grew up with (him), (he) were always The Man. I always felt like, how the fuck does he do it? How does he get the camera to move like that? As you can see there are people, left and right, trying to imitate you, trying to rip-off how you do it.  None of us can get it right.” Scorsese beanwoordt PTA’s bewondering en noemde PTA’s ONE BATTLE AFTER ANOTHER een fenomenale film. Zo is de cirkel rond.