Gehenu Lamai

In een landelijk dorp in Sri Lanka volgen we twee jonge zussen van wie de dromen langzaam worden dichtgeknepen door klasse en sociale conventies. Kusum, plichtsbewust en voorzichtig, wordt verliefd op Nimal, een jongen uit een hogere klasse in wiens huis ze werkt. Wanneer zijn moeder de relatie ontdekt, wordt Kusum ontslagen en gedwongen elk contact te verbreken. Haar zus Soma, vrijer en ambitieuzer, ziet haar toekomst instorten wanneer ze ongewenst zwanger raakt en alleen achterblijft. GEHENU LAMAI is een lyrisch portret van het einde van de onschuld: liefde, onderwijs en zelfbeschikking blijken voor meisjes uit een lagere klasse nauwelijks bereikbaar binnen een patriarchale orde.

De film is het speelfilmdebuut van Sumitra Peries en geldt als de eerste Sri Lankaanse langspeelfilm geregisseerd door een vrouw. GEHENU LAMAI kwam uit in 1978, enkele jaren nadat Sri Lanka een onafhankelijke republiek werd na eeuwen van koloniale overheersing. De film ontstond bovendien in wat vaak de “gouden tijd” van de Sri Lankaanse cinema wordt genoemd: een periode van formeel strakke en sociaal betrokken films. Peries sluit aan bij die sobere, realistische traditie, maar voegt er iets wezenlijks aan toe: een uitgesproken vrouwelijk perspectief dat niet op sensatie inzet, maar eerder op terughoudendheid en emotionele precisie.

Vandaag geldt GEHENU LAMAI als een hoeksteen van de Sri Lankaanse filmgeschiedenis en een sleutelwerk binnen feministisch filmauteurschap in Zuid-Azië, net omdat de film geen makkelijke uitweg biedt, maar de verstikkende kracht van klasse, moraal en patriarchale verwachtingen voelbaar maakt.

De recente 4K-restauratie was technisch uitzonderlijk complex. De film moest worden gereconstrueerd uit drie afzonderlijke 35mm-elementen (een gecombineerd dupe-negatief en twee release prints) die in kwetsbare staat bewaard waren bij de National Film Corporation of Sri Lanka, waaronder één zwaar beschadigde kopie. Het resultaat is een herboren zwart-witfilm met herwonnen beeldprecisie, tonale subtiliteit en geluidshelderheid, bijna vijf decennia na de oorspronkelijke release.