The Public Enemy
THE PUBLIC ENEMY kan je best omschrijven als de film die het prototype installeerde voor gangsterfilms nog decennia later. Films zoals THE GODFATHER en series zoals THE SOPRANOS steken hun schatplichtigheid aan de film niet onder stoelen of banken.
Toen de studiobazen van Warner Bros. Pictures William A. Wellman engageerden als regisseur van de veelbelovende maffiafilm, maakte die laatste zijn eigen belofte: “I’ll bring you the toughest, most violent picture you ever did see.” Een belofte die hij nakwam.
Tom Powers en Matt Doyle zijn beste vrienden die samen in de criminaliteit zijn beland. Toms broer en WOI-veteraan Mike en Matts zus Molly willen de twee terug op het rechte pad krijgen, zonder succes. Tom en Matt sluiten zich aan bij de crew van gangster Paddy Ryan als dranksmokkelaars tijdens de Drooglegging. Tom wordt na verloop van tijd genadelozer en wanneer er een bendeoorlog uitbreekt tussen hen en een rivaliserende bende, beslist Tom om het heft in eigen handen te nemen.
THE PUBLIC ENEMY werd James Cagneys doorbraakrol en zou hem jarenlang typecasten als ‘tough guy’ met een dieper laagje. Cagney zette overtuigend het brutale personage Tom Powers neer en baseerde zijn vertolking op Chicago gangster Dean O’Banion en diens vete met Johnny Torrio en Al Capone.
De beruchte pompelmoesscène uit de film – die alleen al is een kijkbeurt waard – zou de filmgeschiedboeken halen en enkele decennia later zelfs geparodieerd worden in Cagneys voorlaatste film ONE, TWO, THREE (Billy Wilder, 1961). THE PUBLIC ENEMY was een pre-Code film, waarin criminaliteit en seksualiteit nog onverbloemd afgebeeld wordt. Zo wordt Cagneys personage Tom verkracht door Paddy Ryans vriendin. Wat na de invoering van de Hays Code – een zelfcensuur van zedelijkheid en deugdzaamheid in Hollywood – in 1934 niet langer aanvaardbaar was. THE PUBLIC ENEMY is een rauwe en realistische weergave van de bedrukkende sfeer die heerste tijdens het Depressietijdperk in de Verenigde Staten. Met een slotscène die nog steeds tot één van de beste eindes in Hollywoodgeschiedenis kan beschouwd worden.
