Inherent Vice

Filmgeschiedenis vertelt het verhaal van films die constant verder bouwen op elkaar. Als één hedendaagse regisseur dat weet, is het wel Paul Thomas Anderson, PTA voor professionele doeleinden. In PTA & HIS MASTERS kijken we naar de officieuze filmische voorouders van Paul Thomas Anderson. We plaatsen de regisseur – een van de grootste Amerikaanse regisseurs van zijn generatie – naast de invloeden die hij ongegeneerd citeert in zijn werk. In PTA & HIS MASTERS linken we INHERENT VICE aan Akira Kurosawa’s STRAY DOG.

“These were perilous times, astrologically speaking, for dopers.” Zo weerklinkt de waarschuwing van verteller Sortilège aan het begin van PTA’s INHERENT VICE. De toon is meteen gezet. De zwarte komedie en neo-noir vertelstijl van Thomas Pynchons gelijknamige bronroman blijven behouden in PTA’s adaptatie van het onverfilmbaar geachte boek. De film volgt privédetective Larry “Doc” Sportello, een hippie stoner met epische bakkenbaarden en de neiging om verzeild te geraken in de meest bizarre onderzoekszaken. Doc wordt gespeeld door Joaquin Phoenix en de ensemblecast wordt verder aangevuld door onder anderen Josh Brolin, Owen Wilson, Katherine Waterston en Benicio del Toro. Doc wordt meegezogen in de duistere onderwereld van Los Angeles in de 70s wanneer hij drie kidnappingszaken onderzoekt die gelinkt zijn aan de verdwijning van zijn ex-vriendin en haar nieuwe vriend.

Voor de film wilde PTA zo veel mogelijk van Pynchons taal behouden, waardoor hij een verteller inschakelde die zo goed als letterlijk het proza van Pynchon behoudt. Op filmisch vlak werd PTA geïnspireerd door verschillende bronnen, zoals bekende noirklassiekers THE BIG SLEEP (1946) en komedie tv-series zoals POLICE SQUAD! (1982). Maar ook Japans grootmeester Akira Kurosawa’s STRAY DOG (1949) was een inspiratiebron. PTA hield van de Japanse detectivefilm omwille van de simpele plot, die in één zin samengevat kan worden: een onervaren detective verliest zijn pistool en gaat ernaar op zoek. PTA voegde die plotlijn al toe in zijn MAGNOLIA (1999). In INHERENT VICE zocht PTA naar diezelfde narratieve simpliciteit, afstappend van zijn vignette verhaalstijl, en landde op een verhaal over een detective die een kidnapping probeert op te lossen. Daarnaast slaagt Kurosawa erin om de pijnlijke heropbouw van het naoorlogse Tokyo kritisch in beeld te brengen, nog verscherpt door het verhaal te laten plaatsvinden tijdens een genadeloze hittegolf. PTA kiest in INHERENT VICE voor de politieke setting van het Amerika in de 70s, waar paranoia heerste in de nasleep van de misdaadgolf gecreëerd door de Manson family. Ook in INHERENT VICE brandt de zon onverbiddelijk. STRAY DOG kan beschouwd worden als een voorloper van het buddy cop filmgenre, een insteek die ook in INHERENT VICE terugkeert.

INHERENT VICE overspoelt de kijker als een sensorische golf waar plot en logica op de rookpluimen van een mix ‘n match aan drugs het raam uit vliegen. Wanneer PTA de vraag voorgeschoteld kreeg wat INHERENT VICE betekent, antwoordde hij: “It’s everything you can’t avoid. You know, eggs break, chocolate melts, glass shatters”. De wereld is vol van ingebouwde gebreken, en dan vooral binnenin mensen. “I think it’s good to think of the film as that moment when you wake up in the morning and you’ve been drinking the night before,” verduidelijkt de regisseur, “but for a fraction of a second you’re completely fine, and then you suddenly remember and think, Wait a minute, what did I do last night?” Samengevat is de film een onvergetelijke trip. Neem gewoon een trekje…