Metropolis
Fritz Langs METROPOLIS transporteert het publiek naar een dystopische futuristische metropool in het jaar 2000 waar armen en rijken strikt gescheiden leven, zonder weet van elkaars bestaan. Maar wanneer er toch nieuws van de arme ‘onderwereld’ en de rijke ‘bovenwereld’ elkaar bereiken, is die scheiding niet langer houdbaar. In de gigantische ondergrondse fabrieksstad komen arbeiders in opstand tegen de heersende klasse, die in de schitterende bovenstad wonen. Freder, de zoon van de grote heerser, probeert met behulp van de profeet Maria een catastrofe te voorkomen.
In METROPOLIS is de sociale ongelijkheid opgebouwd als een licht overgoten bovenwereld voor de rijken met wolkenkrabbers gebaseerd op de New York City skyline en een donkere onderwereld onder de stad waar de arbeiders onophoudelijk moeten werken. De vrouwelijke Messias wil de arbeiders en de bazen verenigen in een wereld waar er opnieuw ‘hart’ en schoonheid kan zijn. Scenariste Thea von Harbou schreef in 1925 het boek Metropolis met als doel er later een scenario van te maken voor haar toenmalige echtgenoot Fritz Lang.
METROPOLIS verschijnt in 1927 aan het einde van het stille filmtijdperk en is er meteen ook een hoogtepunt van. Met gestileerde sets, 25.000 figuranten, dramatische camerastandpunten en schaduwspel is de film ook een hoogtepunt van het Duits Expressionisme. De indrukwekkende special effects zijn gerealiseerd door een gespecialiseerd special effects team onder leiding van Eugen Schüfftan en cinematograaf Karl Freund. Schüfftan creëerde bijvoorbeeld een spiegelmethode speciaal voor de film, waarin het gebruik van spiegels zorgde dat miniatuursets en echte acteurs op hetzelfde ogenblik in eenzelfde shot gecombineerd konden worden.
METROPOLIS is een hallucinante nachtmerrie die ook nu bijna 100 jaar later nog steeds relevant is. Als een van de eerste sciencefiction films zet hij in op de angst voor te verregaande wetenschappelijke vooruitgang. De mens wordt in METROPOLIS een slaaf van de machine. Het tweeënhalf durende epos was een directe invloed op verschillende toonaangevende sciencefiction films, zoals BLADE RUNNER, THE MATRIX en EX MACHINA. Vooral de beeldvorming van ‘mad scientists’ – de krankzinnige wetenschappers – die vanuit hun laboratorium duivelse plannen smeden en robots in humanoïde vorm die mensen misleiden, zijn nog steeds heel herkenbaar in sciencefiction vandaag. Zeker in tijden van artificiële intelligentie en alternatieve realiteiten op sociale media stellen we ons de vraag: wat is er nog echt?
Het antwoord daarop is in deze alvast de projectie van METROPOLIS en de live begeleiding door gitarist Menno Buggenhout, die met zijn elektronische sounds de onbehaaglijke herkenbaarheid van dit eeuwenoude meesterwerk tot leven wekt.
