ga naar de inhoud

Over publieke plekken, utopieën en gemeenschappen, in dialoog met F. Wiseman

Waar ontmoeten we elkaar nog als burgers, mensen en samenleving? Te midden van toenemende privatisering, sociale mediaverslaving en culturele onzekerheid verkent LOOKING FOR CONNECTION fysieke ontmoetingsplekken buiten thuis en werkplek. Hoe creëren en behouden we die? Hoe ontstaan en verdwijnen gemeenschappen? Wat maakt een ruimte publiek: wie krijgt toegang, wie bepaalt wat kan en wat verdwijnt als de deuren sluiten?

Het aanhoudende debat over kunstenaarsplekken als Ercoland, musea als het M HKA en andere publieke culturele infrastructuur toont hun kwetsbaarheid. Op 1 oktober 2026 kondigde de Vlaamse Minister van Cultuur 47 miljoen euro extra cultuurbesparingen voor 2027 aan. Die treffen onder meer musea, erfgoedcellen, culturele samenwerkingsverbanden, archieven, erfgoedbibliotheken en bovenlokaal cultuurbeleid: plekken en structuren die verhalen bewaren, kennis delen, ontmoeting mogelijk maken en ons gedeelde geheugen dragen. Welke plaats krijgen ze in een veranderende stad gericht op consumptie en rendement?

Een ode aan Wiseman

Het werk van Frederick Wiseman (1930–2026) vormt het hart van het programma. Zijn films nemen ons mee naar scholen, universiteiten, sociale woonblokken, musea, bibliotheken, parken en buurten: plekken waar een samenleving zich dagelijks organiseert. Hij kijkt naar de handelingen waaruit samenleven bestaat. Een vergadering, een les, een conflict. Iemand die spreekt, iemand die luistert. Een deur die voor de een opengaat en voor de ander gesloten blijft.

Zonder verklarende voice-over laat Wiseman ons zelf kijken en oordelen. Betekenis ontstaat in de montage: tussen een gesprek en een gebaar, tussen een beleidsbeslissing en haar gevolgen. Zijn films vragen tijd en aandacht, en doen een beroep op ons vermogen om verbanden te leggen, tegenstrijdigheden te verdragen en een eerste oordeel te herzien.

 

Films in dialoog

Elke maand brengen we een Wiseman film en zetten we die in dialoog met een andere film op zoek naar zowel verwantschap als wrijving tussen beiden. DEAF en Kiarostami’s HOMEWORK onderzoeken de ruimte om je uit te drukken. De microkosmos binnen HIGH SCHOOL II ontmoet de verdeelde stad van Langs METROPOLIS; de diverse gemeenschappen van IN JACKSON HEIGHTS staan tegenover Williams en Uzeymans afrofuturistische verzet in NEPTUNE FROST. Het kloosterleven in ESSENE en de verre toekomst van Jóhannssons LAST AND FIRST MEN roepen dezelfde vragen op: wat houdt een gemeenschap bijeen, welke plaats krijgt het individu en hoe overstijgt een gedeelde overtuiging een mensenleven?

PUBLIC HOUSING en Chytilová’s chaotische PANELSTORY vragen wat er, naast woningen, nodig is om samen te leven. In AT BERKELEY protesteren studenten tegen besparingen, terwijl Brusselse ketjes in HARLEZ’ LE CHANTIER DES GOSSES opkomen voor het behoud van hun speelterrein. Wie beslist over de plekken die we delen?

In CENTRAL PARK en Akermans D’EST delen mensen de ruimte: ze verblijven, wachten, bewegen en kruisen elkaar. De lichamen in BOXING GYM en Scola’s LE BAL spreken via ritme, herhaling en beweging. De institutionele blik van NATIONAL GALLERY ontmoet de toevallige, menselijke ontmoetingen in Cohens MUSEUM HOURS.

Deze filmische ontmoetingen nodigen ons uit om na te denken over third spaces: informele sociale plekken buiten onze huizen en werkplaatsen. Hier krijgt utopie een concrete vorm wanneer we ons verbeelden hoe deze plekken anders kunnen werken: met ruimere toegang, gedeelde zeggenschap en nieuwe manieren om voor elkaar te zorgen.

 

Samen kijken, samen herinneren en samen verbeelden

In juni sluiten we af met drie films over plekken die verhalen dragen: EX LIBRIS: THE NEW YORK PUBLIC LIBRARY, THE LAST PICTURE SHOW en ONCE UPON A TIME IN HARLEM. Een bibliotheek, een dorpscinema en een bijeenkomst in Duke Ellingtons huis verbinden de vraag naar gemeenschap met die naar geheugen.

Voor ONCE UPON A TIME IN HARLEM bracht William Greaves in 1972 kunstenaars, schrijvers en musici uit de Harlem Renaissance samen. Zijn zoon David voltooide de film meer dan vijftig jaar later. Hun werk geeft die ontmoeting een nieuw publiek en maakt zichtbaar hoe een gemeenschap haar geschiedenis zelf vertelt.

Misschien begint LOOKING FOR CONNECTION bij wat een/De Cinema mogelijk maakt. We nemen plaats naast mensen die we niet kennen. We kijken naar hetzelfde beeld, zonder noodzakelijk hetzelfde te zien. We delen onze tijd. Daarna kan het gesprek beginnen.

Overzicht - Looking for Connection

Overzicht
  • Alle data
  • Vandaag
  • Deze week